Günter Tuzina

Context

Günter Tuzina (°1951 Hamburg, Duitsland) werkt aanvankelijk voornamelijk op papier. In 1976 vangt hij aan met wandschilderingen om een directe relatie met de architectuur aan te gaan. Hij ontwikkelt een geometrisch abstracte kunst met een specifieke spanningsverhouding tussen kleurvlakken en tekenlijnen. Deze laatste worden meestal in een donkere kleur uitgevoerd en stellen aanvankelijk elementaire tekens voor als de rechthoek en het kruis. Ze vormen een basisgegeven voor de oriëntering. De samenhang van de rechthoek en het kruis, dat bestaat uit de middellijnen van de rechthoek, roept een venstervorm op. Deze wordt met links of rechts georiënteerde diagonalen doorbroken. Het statisch en rustig karakter dat uitgaat van de horizontale en verticale middellijnen wordt verstoord door de dynamiek van de diagonaal die tevens driehoekselementen introduceert. Het venster dat normaal gezien een blik opent op een driedimensionale binnen- of buitenruimte krijgt bij Tuzina een andere werking. Er is namelijk geen driedimensionaliteit maar ondoordringbare vlakheid. Het venster is daarom ook niet transcendent, het werpt de toeschouwer terug. De getekende vorm bevat daarnaast subtiele afwijkingen op verschillende niveaus.

Opvallend is de voortdurende variatie van de rechthoek en de verdelingsassen. De geometrische figuur 'rechthoek' wordt geëvoceerd maar de hoeken wijken echter steeds in meer of mindere mate af van het wiskundig model. Er zijn nauwelijks rechte hoeken en wanneer er rechte hoeken optreden dan worden ze beïnvloed door de omgeving, bijvoorbeeld door het afwijkende formaat van het doek of het gebruik van 'shaped canvas'. De afwijking geldt ook voor de diagonalen. Vanuit geometrisch oogpunt verbinden de diagonalen van een rechthoek twee schuin tegenover elkaar liggende hoekpunten en snijden zij het middelpunt van de middellijnen. Tuzina's diagonalen houden zich niet aan die afspraak en veroorzaken hierdoor optische irritatie. Op het eerste gezicht kan men niet altijd zo duidelijk vaststellen waar de afwijking optreedt. De kunstenaar ontwikkelt ook veel verschillende oplossingen voor de verhouding binnenvorm en omgevende rand, maar steeds laat de rechthoek zich interpreteren als een beeld binnen het beeld. De getekende structuur speelt een belangrijke rol in het samenspel van de kleurvelden die volgens een gestratifieerde schilderwijze gerealiseerd worden.

Tuzina voegt de tegenstrijdigheden van tekenen en schilderen zo bij elkaar dat er zich een eenheid vormt. Zijn kleurenpalet wordt gedomineerd door alle mogelijke tonaliteiten van groen maar dit sluit het gebruik van andere kleuren niet uit. In zijn werk heerst er een nauwgezette spanning tussen naast en over elkaar aangebrachte kleurvlakken. Terwijl hij in zijn vroeg werk kleur zodanig reduceert dat de lijn het overwicht heeft worden de rollen in zijn recent werk omgedraaid. Tuzina maakt een langzaam opgebouwde evolutie door met steeds meer belang aan de kleur en de textuur van het geschilderde oppervlak. Deze ontwikkeling wordt gevoed door een diep geloof in de mogelijkheid en noodzaak van de verdere uitbouw van de abstracte schilderkunst tot een nieuw gegeven. Een terrein waarop volgens Tuzina nog veel werk te verrichten valt.