- Introduction
- Context
- Works
- Biography
- Het einde van alles
- Elke minuut verandert de Belgische kunst de wereld
- Office paintings
Order here.
Seafront DVD Jacques Charlier
Order here.
Jacques Charlier
Context
Op 15 jarige leeftijd vangt Jacques Charlier (° 1939 Luik, België) op zichzelf aan kunst en de strategie van de kunstmarkt te bestuderen. Geïsoleerd in zijn provincie heeft hij biografieën, woordenboeken en catalogi verzameld en als goede autodidact heeft hij ze stelselmatig geanalyseerd. Zijn eerste tentoonstellingen (begin jaren zestig) zijn een soort 'mises-en-scène' van in onbruik geraakte objecten die hij vindt op rommelmarkten en waarin hij dikwijls foto's integreert.
In 1963 begint hij een verzameling professionele foto's aan te leggen gemaakt door de Provinciale Technische Dienst van Luik waar hij werkt. Hij benadert de foto's vanuit een reactie op de Pop Art en het Nouveau Réalisme.
Van 1965 tot 69 breiden zijn activiteiten zich in alle richtingen uit: poëtische teksten, gitaar spelen, fotografie, uitgave van een tijdschrift, postkunst, film, conferenties en nog veel meer. In de jaren zeventig komt hij via Broodthaers in contact met Spillemaeckers die net een galerie opende. Daar worden voor de eerste maal de professionele foto's van de Provinciale Technische Dienst in Luik tentoongesteld, een werk dat nu deel uitmaakt van de verzameling van het Museum Van Hedendaagse Kunst in Gent. In die periode ontstaan ook de vernissagefoto's, fotoromans, humoristische tekeningen (onder meer van Konrad Fischer) en muzikale evenementen.
De tachtiger jaren worden gekenmerkt door schilderijen met gemodelleerde beeldjes waarin de spot gedreven wordt met de nieuwe stromingen van die tijd. In de "Chambre d'ennemi" (1986), in Gent gerealiseerd voor de ophefmakende "Chambre d'amis"-tentoonstelling, doet Charlier ook beroep op levende acteurs en gebruikt hij meubels en specifieke objecten om een fantasmatische omgeving te reconstrueren. "La vie éternelle (1987) gerealiseerd in Düsseldorf, Bergen en Nantes behoort tot hetzelfde onderzoek, net zoals de grote installatie "Le pouvoir de la vie" (1988) van Bezugspunkte 38/88, gerealiseerd in Graz.
Vanaf 1986 beklemtoont Charlier het gebruik van kaders uit vervlogen tijden, verouderingsprocessen, artificiële craquelures, ingebeelde namen en uitgevonden critici. De voorwerpen gevonden op rommelmarkten verschijnen opnieuw met een duidelijke wil om verwarring te stichten en de artistieke stromingen te interpreteren. Hij gaat onvermoeibaar van één techniek naar een andere en vormt hiermee de essentie van wat hij met aandrang zijn 'activiteiten' noemt. Charlier schept genoegen in het nadenken over zijn tijdperk door zich te omgeven met regressieve en verstreken beelden die vandaag verdrongen zijn uit het collectief bewustzijn. De werken uit de negentiger jaren getuigen van de consequente lijn die in het oeuvre van Charlier terug te vinden is.. Elk jaar realiseert hij zijn 'nieuwe' kunst maar steeds gedraagt hij zich als een kameleon die de verschillende onderwerpen met de nodige scherts aanpakt.
In de werken die in 1996 ontstaan neemt hij de politieke en sociale situatie in België (de Witte Mars, de verdwenen kinderen, vermoorde politici) onder de loupe. In 1997 concentreert hij zich voornamelijk op het medium fotografie. Hij werkt met gevonden foto's van 'kunstenaars' uit de wereld van de showbizz waarop hij subtiele collages van uitgeknipte krantenteksten aanbrengt. De foto's worden in oude lijsten gepresenteerd en hier en daar voegt hij er stukjes suggestief textiel aan toe. Charlier heeft bewust gekozen geen persoonlijke 'stijl' te ontwikkelen zodat hij onverbeterlijk het aura rond 'kunst' kan blijven doorprikken.
Every Minute Belgian Art Changes the World
Jacques Charlier, artist in spite of himself and an expert when it comes to questioning contemporary art, has a habit of turning up in unexpected places. Charlier, one of Belgium’s most extravagant artists, has accomplished about all there is to be accomplished, and a little more than that. Both the exhibition in the Casino Luxembourg last year and the one now on view in the International Art Centre of East-Belgium (IKOB) in Eupen focus on his activities as an artist from the 1960's till the 1990's. However, Charlier’s oeuvre is too varied, too rich, too extensive also to encapsulate. The artist therefore prefers to call the exhibitions Art Forever (1999) and Art for Live (2000) recapitulations rather than retrospectives.
The way Charlier proceeds, his artistic strategy and activities: all of these change constantly. He may use various supports or various media for his work, yet he views every work from the perspective of contemporary art, from the prevailing fashions in art, and the trends and rituals which accompany these. His recent exhibitions confront us with documents and photographs from the time he worked at the Provincial Technical Department in Liège and caricatures of the small world of international art. Then, there are numerous photographs of the openings of exhibitions, showing the public as the central theme, and a number of paintings, or rather parodies on and pastiches of the great ‘modern’ masters. Charlier paints in every possible style, inventing aliases and using titles which set us off in a fit of laughter. Each of these works bears witness to the extraordinary paths the artist takes us, paths paved with irony and humour - especially when the art market is concerned.
As we just noted, Charlier is preoccupied with the microcosm of contemporary art. He seeks to expose the contradictions of this world, even when these have been incorporated into his own work. A contemporary artist questioning the contemporary art scene, the world he actually belongs to: a very paradoxical fact indeed. But Charlier is fully aware of this paradox: his talents and skills serve a sharp-witted, critical and astute mind. He targets the contemporary art scene accurately and intelligently.
Charlier has played all possible parts on the art scene at least once. He has been painter, caricaturist, musician, graphic artist, draughtsman, film director and producer, photographer, even art critic. He plays the part of imaginary characters without any effort, questioning time and again the boundary between fiction and reality. In that context he declines to use the term ‘art work’, but prefers to refer to ‘actions’.
One would expect exhibitions such as Art Forever and Art for Live to be accompanied by a voluminous catalogue. Not so in this instance. Charlier pursues his playful act by producing a pastiche of a well-known magazine in which he outlines his career with thrilling titles and photographs. Using aliases of fictitious authors, he queries the system of the prevailing art criticism - naturally in his own, humorous way.
As the perfect director, he steers across his own oeuvre, producing mise en scènes, of which the most famous are doubtlessly La Chambre d’Ennemi (1986) and L’Esprit du Mal (1994). His most recent tableau vivant, Novissima Verba (inspired by Félicien Rops’s famous painting Pornocrates), was presented to the public in Eupen; La Belgique Eternelle now figures on our stamps. In the latter work a beautiful young girl - Mathilde does not seem far away - appears, accompanied by a lion, a cock, and an iris: symbols referring respectively to the Flemish and Walloon part of Belgium, Brussels, and ‘the illusion’ of Belgium. Beyond the world of contemporary art, Charlier’s work also reflects the ‘Belgian feeling’, in a fragmented, scattered manner. That, precisely, makes the work so fascinating.
This article first appeared in Kunst Nu, an art journal published by the Friends of the S.M.A.K. in December 2000, when the S.M.A.K (Museum of Contemporary Art, Ghent) acquired two of Charlier’s works.