Milica Tomic
Milica Tomic studeerde in 1990 af aan de Academie voor Schone Kunsten in Belgrado. Sindsdien nam ze deel aan tal van internationale tentoonstellingen. In 2003 nam ze deel aan de Biënnale van Venetië met ‘National Pavillion’. Met behulp van 400 gelijktijdige lichtflitsen op de gevel van het nationale Joegoslavische paviljoen, liet ze het paviljoen “verdwijnen”. Want hoe kan Joegoslavië nog over een officieel paviljoen beschikken, wanneer het land niet meer bestaat. Geen land, geen nationale kunstenaars. Milica werd geboren in Belgrado in Joegoslavië en ze woont nu in Belgrado in Servië. Milica Tomic is geïnteresseerd in de globale complexiteit van identiteit. In één van haar meest bekende werken ‘I am Milica Tomic’ (1998/99), draait de kunstenares, gekleed in een wit kleedje rond haar as terwijl ze constant één zin herhaalt : ‘I am Milica Tomic’ in 64 verschillende talen en ze neemt daarbij ook de overeenkomstige nationaliteit aan. Tegelijkertijd wordt ze bij elke zin op onverklaarbare wijze verwond en het witte kleedje wordt besmeurd met bloed. Uiteindelijk herstelt haar lichaam en verdwijnen de bloedvlekken. Maar wie of wat is Milica Tomic eigenlijk? Deze video toont niet alleen de gewelddadige en onverwoestbare aard van de ‘politieke staat’, maar ook de ontwrichting van het lichaam, opinie, waarneming en realiteit. Het is een reflectie over culturele en geografische ongelijkheid en het suggereert dat doorheen nationaliteit en taal de individuele en maatschappelijke identiteit vorm krijgt.
Milica Tomic behandelt eveneens - als een van de weinige Servische kunstenaressen - in haar werk sinds enkele jaren ook de politieke situatie in Kosovo en Servië. De video ‘xy –ungelöst’ – reconstruction of the crime’ (1997) is één van de werken die deze problematiek aankaart.
Via videoprojecties, performances, installaties en fotografie brengt ze de hedendaagse samenleving in contact met de recente sociaal-politieke geschiedenis.
In de groeptentoonstelling ‘Favorites+’ in Galerie Fortlaan 17 (2003) toonde Milica Tomic ‘XXX / Triple X’ (2002). Dit werk is een illegale piraatversie van een Hollywood blockbuster film en het becommentarieert de massaproductie van deze illegale piraatversies binnen de zogenaamde ‘Derde Wereld’. Dit werk is emblematisch voor de inspanningen die deze wereld in de periferie najaagt in het proces van de globalisering.
Voor haar solotentoonstelling (23 september - 10 november 2005) brengt Milica Tomic nieuw werk naar Gent. Het betreft eerst en vooral de video-installatie ‘Reading Capital’ (2004). Deze video sluit aan bij haar interesse in de globalisering en in dit geval de hedendaagse uitwisseling van goederen en diensten. Tomic brengt welstellende Amerikanen uit Texas samen met Karl Marx’s ‘Das Kapital’met als doel deze negentiende eeuwse filosoof opnieuw te onderzoeken binnen de Introduction van de kapitalistische wereldeconomie van vandaag. Voor dit werk lezen enkele van de meest succesvolle kapitalisten Marx’s kritiek op het eigenlijke systeem hun succes creëerde. Ze spreken passages in voor de camera terwijl ze zich in een ruimte naar keuze bevinden (huis, kantoor).
Milica Tomic presenteert ook een nieuw project in Galerie Fortlaan 17 : ‘Container’ (2005). ’Container’ is een reconstructie van een misdaad tegen de Taliban uitgevoerd in Mazar (Afghanistan) door de Amerikaanse soldaten in november 2001.
Deze misdaad werd gereconstrueerd in Servië. Er werd een container gekocht en getransporteerd naar de lokale politie sportclub ‘Milicioner/Policemen’ tijdens een schietoefening. De politiemannen en clubleden schoten op de containers om gaten te maken in de wanden. Ze gebruikten hiervoor als wapen een Kalasnjikov K62. De gebruikte munitie werd gefabriceerd in de late jaren tachtig in ex-Joegoeslavië. Daarna werd deze munitie overgebracht naar Kosovo, waar ze opgeslagen werd en gebruikt werd gedurende de jaren negentig. In 1999 werd de ongebruikte munitie overgebracht naar de sportclub ‘Milicioner’ in Belgrado.Na de schietoefening zat de container vol zichtbare gaten. Ongeveer 50 mensen werden in de container geladen. Deze reconstructie had plaats in Servië en maakt gebruik van dezelfde middelen die gebruikt werden bij de misdaden door de Serviërs. De reconstructie werd vastgelegd op foto en video.
Het centrale thema is de container als object voor het transporteren van goederen, hetgeen symbolisch staat voor de globale markt en het kapitaal. Hier wordt de container niet gebruikt voor het opslaan/transporteren van goederen, maar als een depot voor mensen. Mensen die in een bepaalde situatie teveel zijn (geworden). De container biedt de perfecte uitkomst om mensen te laten verdwijnen. In Mexico worden goedkope werkkrachten over de grens gesmokkeld. In Servië werd de container gebruikt om de lichamen van de Albanese Kosovaren te doen verdwijnen waarbij de container in de rivier werd gegooid. In België worden vluchtelingen verstopt in containers.
